درس خارج فقه آیت الله حسینی قزوینی (دام عزه) – سال بیست و یکم

(جلسه پانزدهم 24 07 1403)

موضوع: احادیث مربوط به ورود اهل سنت غیر معاند به بهشت

اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِه‏ مُحَمَّد وَ عَجِّلْ فَرَجَهُم‏ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم‏، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَبِهِ نَسْتَعين وَهُوَ خَيرُ نَاصِرٍ وَ مُعِينْ الْحَمْدُلِلَّه ‏وَ الصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ وَعلَیٰ آلِهِ آل الله لَا سِيَّمَا علَیٰ مَوْلانَا بَقِيَّةَ اللَّه‏ وَ الّلعنُ الدّائمُ‏ علَیٰ أَعْدائِهِمْ أعداءَ الله إلىٰ يَوم لِقَاءَ اللّه‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّه. وَ أُفَوِّضُ أَمْري إِلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصيرٌ بِالْعِباد حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكيل‏ نِعْمَ الْمَوْلى‏ وَ نِعْمَ النَّصير

سلام علیکم ورحمة الله، خدمت دوستان هستیم

پرسش:

روایتی از امام صادق علیه السلام هست که فرمودند قبل از ظهور، پرچم یمانی هدایت کننده ترین پرچم ها است. می خواستم بدانم، چطور آن زمان باوجود خراسانی ها، پرچم یمانی هدایت کننده تر است؟

پاسخ:

روایات حسنی و... سند قوی ندارند اما در رابطه با یمانی روایات متعددی داریم. یمانی از یمن و صنعاء قیام می کند، امروزه احمد الحسن از همین روایات استفاده کرده و ادعای کذب می کند.

در رابطه با سید حسنی یا شعیب بن صالح بنده روایت صحیح پیدا نکردم. اما در رابطه با یمانی روایات متعدد و صحیحی وجود دارد یمانی جزء علائم حتمیه ظهور شمرده شده است.

پرسش:

استاد! در مورد شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) آیا برای نقل هفتاد و پنج روز یا نود و پنج روز سند داریم ؟

پاسخ:

سند هفتاد و پنج روز ضعیف است اما سند نود و پنج روز صد در صد صحیح است و ازنظر سند هیچ شکی در آن نیست. ده مرتبه هم برای حضرت زهرا فاطمیه بگیرند جای دوری نمی رود.

آغاز بحث...

أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيم‏، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ

شبهه: سند ولادت امام زمان علیه السلام به یک خانم می رسد که وثاقت وی ثابت نیست.

بحث ما روی شبهات بعضی از معاندین بود، می گویند بحث ولایت فقیه مربوط به نمایندگی از طرف حضرت مهدی (ارواحنا فداه) است، ولادت حضرت مهدی علیه السلام نیز مشکوک است و فقط به شهادت یک خانم بستگی دارد(که وثاقتش مشخص نیست).

جواب:

ما جلسات قبلی بیش از هشت دلیل در این زمینه آوردیم اولا پنج تا خانم که شب ولادت در آن جا بودند، شهادت دادند. ثانیا: امام عسکری (سلام الله علیه) مفصل عقیقه فراهم کردند حتی در بعضی از موارد سیصد تا گوسفند عقیقه کردند و گوشت آن را برای شیعیان فرستادند و فرمودند این عقیقه فرزند من حضرت مهدی (ارواحنا فداه) است.

برای بعضی ها گوسفند فرستادند که این را به عنوان عقیقه ی فرزندم بکشید. برای بعضی ها نامه نوشتند و فرمودند: نان و گوشت به عنوان عقیقه فرزندم تهیه کنید و در میان شیعیان توزیع کنید. همه این ها نشانگر این است که حضرت با توجه به آن همه اختناقی که از طرف حکومت بود می خواستند خواص اصحاب کاملاً از این قضیه آگاهی کامل داشته باشند و شبهاتی که بعداً می آید مرتفع بشود.

از آن طرف می بینیم افرادی برای مسئله شرعی خدمت حضرت می آیند، حضرت (در زمان های مختلف) فرزند دو روزه، هفت روزه، سه ساله و پنج ساله شان را می آورند و به این ها نشان می دهند. حتی در یک جلسه چهل نفر از خواص در منزل حضرت بودند و فرزندشان را به این ها نشان می دهند، تا این شبهات بعداً مطرح نشود و نگویند حضرت مهدی (ارواحنا فداه) به دنیا نیامده است!

حدود ده، پانزده مورد از این روایات را مطرح کردیم، افرادی به منزل حضرت امام عسکری (سلام الله علیه) مشرف می شوند و آن حضرت فرزندشان را به انها نشان می دهند.

سوال از امام زمان علیه السلام در هنگام طفولیّت

یکی از روایت هایی که خیلی جالب است و تقریباً می شود گفت برای زمان امروز ما نیز پیام دارد روایتی است که شیخ طوسی (رضوان الله تعالی علیه) در «الغیبة»، صفحه 247 دارد، مرحوم مجلسی در «بحار الانوار»، جلد 52 صفحه 50 و 51 دارد و بزرگان دیگری هم نقل کرده اند.

کسانی که دشمن اهل بیت علیهم السلام نباشد وارد بهشت می شوند:

روایت را از کامل بن ابراهیم نقل کردند سندش صحیح است. مرحوم مجلسی اول تصریح به صحت سند دارد.

«جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ وَجَّهَ قَوْمٌ مِنَ الْمُفَوِّضَةِ وَ الْمُقَصِّرَةِ كَامِلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ الْمَدَنِيَّ إِلَى أَبِي مُحَمَّدٍ علیه السلام»

مفوضه کسانی بودند که می گفتند خدای عالم، رسول اکرم و ائمه علیهم السلام را آفریده و تدبیر عالم را به عهده انها گذاشته است. مقصره آنهایی بودند که می گفتند ائمه علیهم السلام هیچ دخالتی در تدبیر عالم ندارند فقط وظیفه شان ابلاغ احکام الهی است.

کامل ابن ابراهیم خدمت امام عسکری (سلام الله علیه) آمد

«قَالَ كَامِلٌ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي»

در دلم این طوری عقیده داشتم از حضرت سوال کنم

«أَسْأَلُهُ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ عَرَفَ مَعْرِفَتِي وَ قَالَ بِمَقَالَتِي»

نظرمن این بود که اگر کسی شیعه نباشد وارد بهشت نخواهند شد. یعنی هر کسی شهادت به ولایت حضرت علی علیه السلام ندهد وارد بهشت نمی شود.

«قَالَ فَلَمَّا دَخَلْتُ عَلَى سَيِّدِي أَبِي مُحَمَّدٍ علیه السلام نَظَرْتُ فَسَلَّمْتُ وَ جَلَسْتُ إِلَى بَابٍ عَلَيْهِ سِتْرٌ مُرْخًى»

خدمت امام عسکری علیه السلام رسیدم و در کنار یک پرده ای نشسته بودم پرده آویزان بود و گاهی بادی می وزید پرده را تکان می داد.

«فَجَاءَتِ الرِّيحُ فَكَشَفَتْ طَرَفَهُ»

باد یک دفعه تند وزید گوشه پرده بالا رفت

«فَإِذَا بِفَتًى كَأَنَّهُ فِلْقَةُ قَمَرٍ»

دیدم نوجوانی مثل ماه تابان آن جا است

«مِنْ أَبْنَاءِ أَرْبَعِ سِنِينَ أَوْ مِثْلِهَا.»

حدود چهار ساله یا کمی بیشتر و کمتر.

«فَقَالَ لِي يَا كَامِلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ فَاقْشَعْرَرْتُ مِنْ ذَلِكَ»

این بچه چهار ساله بدون این که من حرفی بزنم فرمودند: «يَا كَامِلَ بْنَ إِبْرَاهِيمَ فَاقْشَعْرَرْتُ مِنْ ذَلِكَ» بدن من لرزید و بی اختیار گفتم:

«وَ أُلْهِمْتُ أَنْ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا سَيِّدِي»

فرمودند:

«فَقَالَ جِئْتَ إِلَى وَلِيِّ اللَّهِ وَ حُجَّتِهِ وَ بَابِهِ تَسْأَلُهُ هَلْ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ عَرَفَ مَعْرِفَتَكَ»

پیش ولی خدا، حجت خدا و باب خدا آمدی سوال کنی آیا وارد بهشت می شود کسی که شیعه نباشد؟

«هَلْ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ عَرَفَ مَعْرِفَتَكَ وَ قَالَ بِمَقَالَتِكَ فَقُلْتُ إِي وَ اللَّهِ»

بی اختیار گفتم بله قسم به خدا برای این آمدم بعد می گوید این بچه چهار ساله فرمودند:

«قَالَ إِذَنْ وَ اللَّهِ يَقِلُّ دَاخِلُهَا»

اگر فقط شیعیان به بهشت بروند بهشت خیلی خلوت می شود، خدا این همه بهشت آفرید چه کار کند؟ روایت، صحیحه است و مشابه این ده - دوازده روایت صحیحه داریم بعد فرمودند:

«وَ اللَّهِ إِنَّهُ لَيَدْخُلُهَا قَوْمٌ يُقَالُ لَهُمُ الْحَقِّيَّةُ»

وارد بهشت می شوند کسانی که به آن ها حقیّه می گویند

«قُلْتُ يَا سَيِّدِي وَ مَنْ هُمْ»

حقیّه ها چه کسانی هستند؟

«قَالَ قَوْمٌ مِنْ حُبِّهِمْ لِعَلِيٍّ يَحْلِفُونَ بِحَقِّهِ»

حضرت علی را دوست دارند و ایشان را امام، وصی پیغمبر و خلیفه هم نمی دانند، «يَحْلِفُونَ بِحَقِّهِ» به حق حضرت علی قسم می خورند.

«وَ لَا يَدْرُونَ مَا حَقُّهُ وَ فَضْلُهُ»

اصلاً نمی دانند حق حضرت علی چه کسی است اما حضرت را دوست دارند و می گویند به حق حضرت علی فلان کار را انجام دادم به حق حضرت علی فلان کار را می خواهم انجام بدهم.

«ثُمَّ سَكَتَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَنِّي سَاعَةً»

بعد حضرت سکوت کردند

«ثُمَّ قَالَ وَ جِئْتَ تَسْأَلُهُ عَنْ مَقَالَةِ الْمُفَوِّضَةِ»

سپس فرمودند: ای کامل تو آمدی از عقیده مفوضه سوال کنی.

«كَذَبُوا»

این ها آدم های دروغگویی هستند.

«بَلْ قُلُوبُنَا أَوْعِيَةٌ لِمَشِيَّةِ اللَّهِ»

این طور نیست که خداوند، عالَم را آفریده باشد و سپس به کناری رفته و تدبیر عالم را به ما سپرده باشد بلکه قلب ما وِعاء و ظرف مشیت الله است.

«فَإِذَا شَاءَ شِئْنَا»

اگر مشیت خدای عالم تعلق بگیرد ما انجام می دهیم یعنی ما تابع مشیّة الله هستیم در هر لحظه. اگر خدا اراده کند ما کاری انجام می دهیم و اگر اراده نکند ما انجام نمی دهیم. قلب ما محل نزول مشیّة الله و ارادةُ الله است.

«وَ اللَّهُ يَقُولُ وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ»

این ها اراده نمی کنند جز آن که خدا اراده کند

«ثُمَّ رَجَعَ السِّتْرُ إِلَى حَالَتِهِ»

بعد این پرده به حالت اول بر گشت

«فَلَمْ أَسْتَطِعْ كَشْفَهُ»

هر چه خواستم این پرده را کنار بزنم دوباره ببینم دیدم پرده در اختیار من نیست.

«فَنَظَرَ إِلَيَّ أَبُو مُحَمَّدٍ علیه السلام مُتَبَسِّماً»

امام عسکری علیه السلام با حالت تبسّم به من نگاه کردند و فرمودند:

«فَقَالَ يَا كَامِلُ مَا جُلُوسُكَ»

برای چه این جا نشستی؟

«وَ قَدْ أَنْبَأَكَ بِحَاجَتِكَ»

این آقا زاده امام مهدی (ارواحنا فداه) هر چه می خواستی به تو فرمودند

«وَ قَدْ أَنْبَأَكَ بِحَاجَتِكَ الْحُجَّةُ مِنْ بَعْدِي»

فردا نیایید بگویید کسی دیگر به سوالات من جواب داد! حضرت می فرماید این کسی که این سوالات را بدون این که لب باز کنی جواب داد حجت بعد از من است.

«فَقُمْتُ وَ خَرَجْتُ وَ لَمْ أُعَايِنْهُ بَعْدَ ذَلِكَ.»

بعد از آن هر کاری کردم تا دیداری داشته باشم برایم میسر نشد.

الغيبة (للطوسي)/ كتاب الغيبة للحجة؛ نویسنده: طوسى، محمد بن الحسن، ناشر: دار المعارف الإسلامية، محقق/ مصحح: تهرانى، عباد الله و ناصح، على احمد، ص247

بحار الأنوارالجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ط - بيروت)؛ نویسنده: مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، ناشر: دار إحياء التراث العربي، محقق/ مصحح: جمعی از محققان، ج52، ص51

آن چه برای ما مهم است شبهه ای است که می گویند قضیه حضرت مهدی (ارواحنا فداه) فقط از ناحیه یک خانمی آن هم حکیمه خاتون به ما رسیده و وثاقتش هم ثابت نیست می خواهیم این شبهه خبیثه را جواب بدهیم. این همه روایات داریم. این روایات را از آسمان نیاوردیم از همین کتاب ها آوردیم.

این روایت ها، روایاتی است که شیخ صدوق متوفای 381 آورده، نعمانی در غیبت نعمانی آورده، شیخ طوسی متوفای 460 آورده است. مرحوم کلینی بخشی از این روایات را آورده که متوفای 329 تقریباً اواخر غیبت صغرای حضرت مهدی (ارواحنا فداه) است، آیا این روایات را منکران ولادت حضرت مهدی (ارواحنا فداه) ندیده اند؟!

تعبیر مرحوم شیخ طوسی این است:

«روى الشيخ في كتاب الغيبة، عن الحميري، عن أبي نعيم محمد بن أحمد الأنصاري...»

بعد می گوید:

«و رواه الشيخ في القوي عن أبي نعيم مثله»

روضة المتقين في شرح من لا يحضره الفقيه (ط - القديمة)؛ مجلسى، محمدتقى بن مقصود على، محقق/ مصحح: موسوى كرمانى، حسين و اشتهاردى على پناه‏، ناشر: مؤسسه فرهنگى اسلامى كوشانبور، ج12، ص214

روایت کاملاً محکم است و شبهه ای در آن نیست. پس سند روایت صحیح است در این جا سه تا مسئله است یکی حضرت از نیتش خبر می دهد این که ائمه (علیهم السلام) از غیب خبر می دهند این که می گویند:

«لَا يَعْلَمُ الْغَيْبَ إِلَّا اللَّه‏»

(پس کسی غیر خدا علم غیب ندارد) در پاسخ می گوییم:

طبق آیه سوره جن افرادی غیر خدا هم علم غیب دارند:

(عَالِمُ الْغَيبِ فَلَا يظْهِرُ عَلَى غَيبِهِ أَحَدًا * إِلَّا مَنِ ارْتَضَى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يسْلُكُ مِنْ بَينِ يدَيهِ وَمِنْ خَلْفِهِ رَصَدًا)

دانای غيب اوست و هيچ کس را بر اسرار غيبش آگاه نمی ‌سازد، مگر رسولانی که آنان را بر گزيده و مراقبينی از پيش رو و پشت سر برای آنها قرار می ‌دهد...

سوره جن (72): آیات 26 و 27

(مَنِ ارْتَضَى) این ها هستند.

نکته دوم در رابطه با مفوّضه که معتقد هستند خدای عالم، عالَم را آفریده و دیگر کاری با عالم ندارد تدبیر عالم با اهل بیت علیهم السلام است. حضرت فرمود این ها هم دروغ می گویند قلب ما ظرف مَشیتة الله است هر چه او اراده کند ما نیز اراده می کنیم.

قلب امام معصوم ظرف مشیت الهی است

روایت زیارت اول امام حسین (زیارت مطلقه) هم کلینی دارد، هم تهذیب شیخ طوسی دارد، هم من لا یحضر الفقیه و کامل الزیارات:

إِرَادَةُ الرَّبِّ فِي مَقَادِيرِ أُمُورِهِ تَهْبِطُ إِلَيْكُمْ وَ تَصْدُرُ مِنْ بُيُوتِكُم»‏

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، ناشر: دار الكتب الإسلامية، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ج‏4، ص576

نکته مهمی که این روایت دارد این است که ما تصور می کنیم هر کس معتقد به ولایت اهل بیت علیهم السلام نباشد قدم به بهشت نمی گذارد، این هم در این روایت به صراحت نفی شده است. افرادی هستند به ولایت حضرت امیر المؤمنین اعتقاد ندارند از فضایل حضرت امیر المؤمنین هم خبر ندارند، نه تنها از ولایت حضرت علی اطلاعی ندارند از فضایلش هم اطلاعی ندارند بلکه فقط حضرت را دوست دارند.

پرسش:

جاهل قاصر هستند؟

پاسخ:

قطعاً قاصر هستند، این مطلب است اگر به کسی حق برسد و انکار کند مثل این است که نبوت و توحید را انکار کرده است شیعه باشد یا سنی باشد فرقی نمی کند. بعد از این که حق برسد انکار کند دیگر عذری ندارد.

آیت الله خویی هم در کتاب «البیع» دارند: غالب اهل سنت یا عموم اهل سنت (عوام شان) «تقلیداً عن آبائهم» یا «تقلیداً عن علمائهم» بر این عقیده هستند که ولایت حضرت علی با سند صحیح و معتبر ثابت نیست. این عبارت را مرحوم امام هم دارند.

پرسش:

استاد! در مقام یک شبهه جواب داده نشده است در بهشت کسی دیگر نیست آیا کسی به حق حضرت علی قسم می خورد چند نفر سنی هستند که به حق حضرت علی قسم می خورند؟ چون این ها قسم می خورند بهشت پر نمی شود؟ جمعیت جهنم بزرگ تر از بهشت است.

پاسخ:

بله

(وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ)

به يقين، گروه بسياری از جن و انس را برای دوزخ آفريديم

سوره اعراف (7):‌ آیه 179

این آیه قرآن است اکثریت آن جا هستند

(وَأَكْثَرُهُمْ لَا يعْقِلُونَ * وَأَكْثَرُهُمْ لَا يعْلمُون) و ... حضرت نوح 950 سال زحمت کشید چهل نفر توانست برای بهشت آماده کند.

پرسش:

کشتی خودش را با حیوانات پر کرد!

پاسخ:

بله، روایت دیگری هم داریم تنها این روایت نیست. چند نمونه روایت صحیح بیاورم. مرحوم کلینی در کافی روایتی نقل می کند که مرحوم مجلسی در «مرآة العقول»، جلد 8، صفحه 263 روایتی نقل کرده که درباره آن روایت می گوید «حسنٌ کالصحیح» روایت از امام صادق علیه السلام است

«إِنَّ الرَّجُلَ لَيُحِبُّكُم‏»

یک مردی شما شیعه ها را دوست دارد

«وَ مَا يَعْرِفُ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ»

عقیده شما را هم نمی داند

«فَيُدْخِلُهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِحُبِّكُمْ»

به خاطر این که شما شیعه ها را دوست دارد این ها را وارد بهشت می کنند.

از آن طرف هم:

«وَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُبْغِضُكُمْ وَ مَا يَعْرِفُ مَا أَنْتُمْ عَلَيْهِ فَيُدْخِلُهُ اللَّهُ بِبُغْضِكُمُ النَّارَ.»

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج4، ص126، ح10

پرسش:

استاد! این که اکثریت اهل جهنم می شوند این با رحمت خداوند در تنافی نیست؟

پاسخ:

نه! از طرفی می فرماید:

(نَبِّئْ عِبَادِي أَنِّي أَنَا الْغَفُورُ الرَّحِيمُ * وَأَنَّ عَذَابِي هُوَ الْعَذَابُ الْأَلِيمُ)

بندگانم را آگاه کن که من بخشنده مهربانم! و (اينکه) عذاب و کيفر من، همان عذاب دردناک است!

سوره حجر (15): آیات 49 و 50

«وَ أَيْقَنْتُ أَنَّكَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ»

کجا؟

«فِي مَوْضِعِ الْعَفْوِ وَ الرَّحْمَة وَ أَشَدُّ الْمُعَاقِبِينَ فِي مَوْضِعِ النَّكَالِ وَ النَّقِمَةِ»

تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)؛ نویسنده: طوسى، محمد بن الحسن، ناشر: دار الكتب الإسلاميه، محقق/ مصحح: خرسان، حسن الموسوى‏، ج3، ص108

ارحم الراحمین است ولی نه در همه جا!

لذا حضرت صدیقه طاهره و ائمه فرمودند آن کسانی که از ما اطاعت می کنند شیعه ما هستند، آن کسانی که معصیت می کنند این ها دشمنان ما هستند. در روایت داریم حضرت فرمود:

«وَ مِنْ جُمْلَةِ كَلَامِ الْبَاقِرِ (علیه السلام) لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْمَلُوا لِمَا عِنْدَ اللَّهِ لَيْسَ بَيْنَ اللَّهِ وَ بَيْنَ أَحَدٍ قَرَابَةٌ وَ أَحَبُّ الْعِبَادِ إِلَى اللَّهِ وَ أَكْرَمُهُمْ عَلَيْهِ أَتْقَاهُمْ لَهُ وَ اللَّهِ مَا يُتَقَرَّبُ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ مَا مَعَنَا بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ وَ مَا لَنَا عَلَى اللَّهِ مِنْ حُجَّةٍ مَنْ كَانَ مُطِيعاً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا وَلِيٌّ وَ مَنْ كَانَ عَاصِياً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا عَدُوٌّ وَ اللَّهِ لَا تُنَالُ وَلَايَتُنَا إِلَّا بِالْعَمَل‏»

نام كتاب: مجموعة ورّام‏؛ نويسنده: ورام بن أبي فراس، مسعود بن عيسى‏ (تاريخ وفات مؤلف: 605 ق‏)، محقق / مصحح: ندارد، ناشر: مكتبه فقيه‏، قم‏: 1410 ق‏، ج2، ص27

«وَ مَا مَعَنَا بَرَاءَةٌ مِنَ النَّارِ» ما از طرف خدا کاغذ برائت از آتش نیاوردیم «مَنْ كَانَ مُطِيعاً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا وَلِيٌّ وَ مَنْ كَانَ عَاصِياً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا عَدُوٌّ» این ها خیلی مهم است.

روایتی که در تفسیر امام حسن عسکری است و همه مفسرین هم این روایت را آورده اند. روایت بیش از سی صفحه است. کسی در ماه رمضان بخواهد یک ماه روی این روایت بحث کند جا دارد.

علائم شیعه واقعی چیست؟

اگر دوستان بحث های شبکه ولی عصر عجل الله فرجه را دنبال کنند الان دو – سه هفته است روی این روایت بحث می کنیم و بیننده ها هم خیلی راضی هستند. مطالب بکر و ظریفی دارد. روایت خوبی است که مرحوم مجلسی دارد، نور الثقلین دارد، البرهان دارد در کتاب های مختلف آمده حدود ده – دوازده تا مصدر برای این روایت توانستیم پیدا کنیم.

روایت در کتاب تفسیر منسوب به امام عسکری از صفحه 280 شروع می شود

«بَيَانُ مَعْنَى الشِّيعَةِ»

بعد در رابطه با حضرت رسول اکرم مطرح می کند کسی که معتقد بود من شیعه شما هستم حضرت می فرماید:

«لَا تَقُلْ إِنَّهُ مِنْ شِيعَتِنَا فَإِنَّهُ كَذِبٌ، إِنَّ شِيعَتَنَا مَنْ شَيَّعَنَا وَ تَبِعَنَا فِي أَعْمَالِنَا»

همچنین حضرت امیرالمؤمنین (سلام الله علیه) می فرماید آن کسانی که محب ما هستند این ها مطیع ما هستند.

بعد روایت خیلی جالبی است که به درد ایام فاطمیه هم می خورد:

«قَالَ رَجُلٌ لِامْرَأَتِهِ: اذْهَبِي إِلَى فَاطِمَةَ (علیها السلام) بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه واله وسلم) فَسَلِيهَا عَنِّي، أَنَا مِنْ شِيعَتِكُمْ، أَوَ لَسْتُ مِنْ شِيعَتِكُمْ فَسَأَلَتْهَا، فَقَالَتْ (علیها السلام): قُولِي لَهُ»

... حضرت زهرا فرمود به شوهرت بگو

«إِنْ كُنْتَ تَعْمَلُ بِمَا أَمَرْنَاكَ، وَ تَنْتَهِي عَمَّا زَجَرْنَاكَ عَنْهُ فَأَنْتَ مِنْ شِيعَتِنَا، وَ إِلَّا فَلَا.»

اگر به دستورات ما عمل کنی و از منهیات ما اجتناب کنی شیعه ما هستی و الا شیعه ما نیستی!

«فَرَجَعْتُ، فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ: يَا وَيْلِي- وَ مَنْ يَنْفَكُّ مِنَ الذُّنُوبِ وَ الْخَطَايَا، فَأَنَا إِذَنْ خَالِدٌ فِي النَّارِ، فَإِنَّ مَنْ لَيْسَ مِنْ شِيعَتِهِمْ فَهُوَ خَالِدٌ فِي النَّارِ.»

این خانم رفت به شوهرش گفت، شوهرش گفت ای وای پس در جهنم مخلد هستیم بی چاره و بدبخت شدیم!

«فَرَجَعَتِ الْمَرْأَةُ فَقَالَتْ لِفَاطِمَةَ (علیها السلام) مَا قَالَ لَهَا زَوْجُهَا.»

آن خانم نزد حضرت زهرا آمد گفت من فرمان شما را گفتم شوهرم دادش بالا رفت و با ناراحتی به سرش زد که بدبخت است و جهنمی!

«فَقَالَتْ فَاطِمَةُ (علیها السلام): قُولِي لَهُ»

به شوهرت بگو

«لَيْسَ هَكَذَا [فَإِنَ‏] شِيعَتَنَا مِنْ خِيَارِ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَ كُلُّ مُحِبِّينَا وَ مُوَالِي أَوْلِيَائِنَا، وَ مُعَادِي أَعْدَائِنَا»

افرادی هستند محب ما هستند، ولی گناه هم می کنند

«وَ الْمُسَلِّمُ بِقَلْبِهِ وَ لِسَانِهِ لَنَا- لَيْسُوا مِنْ شِيعَتِنَا إِذَا خَالَفُوا أَوَامِرَنَا وَ نَوَاهِيَنَا- فِي سَائِرِ الْمُوبِقَاتِ وَ هُمْ مَعَ ذَلِكَ فِي الْجَنَّةِ»

مع ذلک این ها در بهشت هستند. چطور در بهشت هستند؟

«وَ لَكِنْ بَعْدَ مَا يُطَهَّرُونَ مِنْ ذُنُوبِهِمْ بِالْبَلَايَا وَ الرَّزَايَا، أَوْ فِي عَرَصَاتِ الْقِيَامَةِ بِأَنْوَاعِ شَدَائِدِهَا، أَوْ فِي الطَّبَقِ الْأَعْلَى مِنْ جَهَنَّمَ بِعَذَابِهَا- إِلَى أَنْ نَسْتَنْقِذَهُمْ- بِحُبِّنَا- مِنْهَا، وَ نَنْقُلَهُمْ إِلَى حَضْرَتِنَا»

التفسير المنسوب إلى الإمام الحسن العسكري (عليه السلام)؛ نویسنده: حسن بن على عليه السلام، امام يازدهم، محقق /مصحح: مدرسه امام مهدی علیه السلام، ص307 و 308

خدا در دنیا این ها را گرفتار بلا و مصائب و بیماری می کند، گناهاشان پاک می شود. اگر پاک نشد در برزخ خدا این ها را مقداری عذاب می دهد گناهشان پاک می شود، اگر نشد در قیامت آن جا عذاب می کند این ها پاک می شوند.

اگر باز پاک نشد و خیلی گناه داشتند این ها را به طبقه اول جهنم می برند که آن جا عذاب کم تری دارد آن جا می مانند پاک می شوند و به خاطر محبت ما از آتش نجات پیدا می کنند و در بهشت به جوار ما می آیند.

بعد از امام حسن و امام حسین از امام سجاد (علیهم السلام) دارد... تا به حضرت ولی عصر عجل الله فرجه الشریف می رسد که فرمودند:

«شیعتنا من تابع امرنا»

روایت مفصلی است. عرض کردم از صفحه 280 شروع می شود و در صفحه 313 تمام می شود. مجموعا 33 صفحه است.

جالب است هر کدام از ائمه در رابطه با علائم شیعه با یک بیانی برخورد کردند. خلاصه اش همان فرمایش امام صادق (سلام الله علیه) است.

«مَنْ كَانَ مُطِيعاً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا وَلِيٌّ وَ مَنْ كَانَ عَاصِياً لِلَّهِ فَهُوَ لَنَا عَدُوٌّ»

نام كتاب: مجموعة ورّام‏؛ نويسنده: ورام بن أبي فراس، مسعود بن عيسى‏ (تاريخ وفات مؤلف: 605 ق‏)، محقق / مصحح: ندارد، ناشر: مكتبه فقيه‏، قم‏: 1410 ق‏، ج2، ص27

روایت متعددی در این موضوع داریم. مرحوم کلینی در کافی جلد 2 صفحه 81 حدیث 10 نقل می کند. علامه مجلسی می گوید صحیح است و بزرگان دیگر هم مانند پسر صاحب ریاض در کتاب «المناهل» می گوید «حسن کالصحیح»

روایت دیگری در کتاب «کافی» جلد 8 صفحه 315 دارد:

«أَبُو عَلِيٍّ الْأَشْعَرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الْجَبَّارِ وَ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ جَمِيعاً عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبَانٍ عَنِ الصَّبَّاحِ بْنِ سَيَابَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ الرَّجُلَ لَيُحِبُّكُمْ وَ مَا يَدْرِي مَا تَقُولُونَ فَيُدْخِلُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ الْجَنَّةَ وَ إِنَّ الرَّجُلَ لَيُبْغِضُكُمْ وَ مَا يَدْرِي مَا تَقُولُونَ فَيُدْخِلُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ النَّارَ وَ إِنَّ الرَّجُلَ مِنْكُمْ لَتُمْلَأُ صَحِيفَتُهُ مِنْ غَيْرِ عَمَلٍ قُلْتُ وَ كَيْفَ يَكُونُ ذَلِكَ قَالَ يَمُرُّ بِالْقَوْمِ يَنَالُونَ مِنَّا فَإِذَا رَأَوْهُ قَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ كُفُّوا فَإِنَّ هَذَا الرَّجُلَ مِنْ شِيعَتِهِمْ وَ يَمُرُّ بِهِمُ الرَّجُلُ مِنْ شِيعَتِنَا فَيَهْمِزُونَهُ وَ يَقُولُونَ فِيهِ فَيَكْتُبُ اللَّهُ لَهُ بِذَلِكَ حَسَنَاتٍ حَتَّى يَمْلَأَ صَحِيفَتَهُ مِنْ غَيْرِ عَمَلٍ.»

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج8، ص315

این روایت هم صحیح است.

روایت بعدی باز در «کافي» جلد 8 صفحه 138 حدیث 168 این روایت هم می گوید غیر از شیعه وارد بهشت خواهد شد این طور نیست که بهشت فقط برای شیعه ها باشد.

روایت دیگر باز «کافی» جلد 3 صفحه 247 در این جا هم می گوید:

«فَمَنْ كَانَ مِنْهُمْ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ»

غیر شیعه فرق نمی کند سنی باشد، مسیحی باشد، یهودی باشد

«فَمَنْ كَانَ مِنْهُمْ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ وَ لَمْ يَظْهَرْ مِنْهُ عَدَاوَةٌ فَإِنَّهُ يُخَدُّ لَهُ خَدٌّ إِلَى الْجَنَّةِ»

الكافي (ط - الإسلامية)؛ نویسنده: كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، محقق/ مصحح: غفارى على اكبر و آخوندى، محمد، ناشر: دار الكتب الاسلامیة، ج3، ص247

آنهایی که واقعا با ما عداوت ندارند، و ناصبی نیستند، خدای عالم یک دالان و راهروی درست کرده از آن راهرو می آیند وارد بهشت می شوند. از در اصلی هم اگر نیایند خدای عالم از در پشتی یک در کوچکی باز کرده این ها را وارد بهشت می کند.

در هر صورت... این که ما بیاییم بگوییم اگر کسی شیعه نباشد وارد بهشت نخواهد شد این را روایات صحیح، رد می کند. روایات غیر صحیح زیاد داریم، شاید بشود گفت پنجاه – شصت تا روایت هستند.

با توجه به صحبتی که سید کمال حیدری داشت و خیلی هم سر و صدا ایجاد کرده بود، با ایشان یک جلسه مناظره در منزل خودمان داشتیم بعضی از اساتید حوزه نیز بودند گفتم این روایات را شما می خواهید چه کار کنید؟ هیچ جوابی هم نتوانست بدهد.

روایت یکی دو تا سه تا نیست پنجاه – شصت تا روایت است و چهار – پنج تا روایت هم صد در صد صحیح است. می شود گفت روایت مستفیض یا در حقیقت یک تواتر دارد اگر کسی غیر از شیعه، کسی عداوت اهل بیت علیهم السلام را نداشته باشد قطعا وارد بهشت می شود.

پرسش:

استاد! کسانی در دنیا هستند که از شیعه اطلاع ندارند اما مفاهیمی که مربوط به حق را قبول دارند و مفاهیمی که مربوط به باطل هست را رد می کنند این ها باز جایگاه شان بهشت است؟

پاسخ:

بله قطعا جای شان بهشت است در آن شکی نیست. «فَمَنْ كَانَ مِنْهُمْ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ» یک کسی اصلا خدا را هم نشنیده است نه این که شنیده و انکار کرده است ولی به یتیم کمک کرده به مظلوم کم کرده است در یک جایی از مظلوم در برابر ظالم دفاع کرده این ها عمل صالح است.

(إِنَّا لَا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا)

ما پاداش نيکوکاران را ضايع نخواهيم کرد!

سوره کهف (18): آیه 30

پرسش:

بعضی از بزرگان این را تفسیر کردند به این که خدای متعال در همین دنیا یا با نام نیک یا چیزهای دیگر، کارهای خوب شان را جبران می کند و دیگر چیزی برای جبران آخرت نمی ماند.

پاسخ:

آن برای کفار است. آیه قرآن هم همین است همان آیه که می گوید ما سقف این ها را از نقره قرار می دهیم.

(وَ لَوْ لا أَنْ یَکُونَ النّاسُ أُمَّةً واحِدَةً لَجَعَلْنا لِمَنْ یَکْفُرُ بِالرَّحْمنِ لِبُیُوتِهِمْ سُقُفاً مِنْ فِضَّة وَ مَعارِجَ عَلَیْها یَظْهَرُونَ* وَ لِبُیُوتِهِمْ أَبْواباً وَ سُرُراً عَلَیْها یَتَّکِؤُنَ* وَ زُخْرُفاً وَ إِنْ کُلُّ ذلِکَ لَمّا مَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ الْآخِرَةُ عِنْدَ رَبِّکَ لِلْمُتَّقِینَ)

اگر (تمکن کفّار از مواهب مادی) سبب نمی شد که همه مردم امت واحد (گمراهی) شوند، ما برای کسانی که به (خداوند) رحمان کافر می شدند خانه هایی قرار می دادیم با سقف هایی از نقره و نردبان هایی که از آن بالا روند. و برای خانه هایشان درها و تخت هایی (زیبا و نقره ای) قرار می دادیم که بر آن تکیه کنند. و انواع زیورها، ولی تمام اینها بهره زندگی دنیاست، و آخرت نزد پروردگارت از آن پرهیزگاران است».

سوره زخرف (43): آیه 33 تا 35

پرسش:

مگر یهود و نصارا کافر نیستند؟

پاسخ:

بله، کسانی که عناد دارند با آن ها کار نداریم، معاند است حق برایش روشن شده پیغمبر ده تا معجزه آورده زیر بار نمی رود، کار خوب هم کرده است مثلا از فقیری دستگیری کرده خداوند عالم در همین جا برایش پاداش می دهد. کسانی که در آن دنیا محروم هستند این جا پاداش می دهد.

کسانی که اصلا در این فاز نبودند آن ها تکلیف شان فرق می کند.

(إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يهْتَدُونَ سَبِيلًا)

مگر آن دسته از مردان و زنان و کودکاني که براستي تحت فشار قرار گرفته‌اند (و حقيقتا مستضعفند)؛ نه چاره‌اي دارند، و نه راهي (براي نجات از آن محيط آلوده) مي‌يابند.

سوره نساء (4): آیه 98

کاملا مشخص است کسی که حق به گوشش نرسیده است ولی اعمال صالح هم دارد. این اعمال صالح قطعا فردای قیامت به دادش می خورد.

روایات زیاد است حتی می شود ادعای تواتر کرد. سنی باشد، مسیحی باشد و... ولی معاند نباشد این که دشمن ما نباشد این دشمن ما ملاک نیست، دشمن خدا و ما نباشد. راوی آمده تصور می کند طرف شیعه نباشد مثلا سنی باشد عمدتا سوالات از اهل سنت است ولی جوابی که امام می دهد عام است چه اهل سنت و چه غیر اهل سنت را شامل می شود!

والسلام علیکم ورحمة الله و برکاته